strona główna
strona 3 z 12
opracowały Jadwiga Wolna i Katarzyna Kwinta
W roku 1842 był otoczony wałem ziemnym. W 1901 roku poszerzony, otwarty do 1964 roku. Mieści 2081 mogił m. in. groby proboszczów parafii Mogiła i zakonników cystersów, mogiłę żołnierzy austriackich z I wojny światowej, grób majora Jana Kotyzy, komendanta Batalionów Chłopskich na powiat krakowski i zastępcę komendanta AK., grób Edwarda Hajty a także groby okolicznych ziemian i dzierżawców.
Na zdjęciu grób Lelitów.Po prawej grób Eugeniusza Hajty.
<
W 1821 przyjechał do Mogiły Kazimierz Rogoziński. Po jej śmierci od 1840 r. nauczycielką w Mogile została najstarsza córka Rogozińskich, Ewa. Eleonora Rogozińska przez kilka lat przed 1840 r. uczyła się robótek ręcznych i tkactwa w szkole prowadzonej przez siostry Szarytki w Krakowie, gdzie na czas nauki mieszkała i pozostawała pod opieką swego wuja w Krakowie. Po śmierci swojej matki, uzyskała po 1840 r. kwalifikacje nauczycielskie, i przez następne lata razem z ojcem prowadziła szkołę parafialną w Mogile. Stan grobowca bardzo zły
Obok znajduje się grób Franciszka Romańskiego(1884-1966) kierownika szkoły w Mogile.
Kwatera wojskowa na cmentarzu parafialnym w Mogile. Ma kształt prostokąta. Ogrodzona od północy i południa niskimi słupami betonowymi. Na skrajnym od wschodu słupie kamienna rzeźba austriackiej czapki wojskowej leżącej na grubym laurowym wieńcu przewieszonym przez górną krawędź słupa.Wejście od strony wschodniej drugą alejką wiodącą ku pomnikowi w formie murowanej ceglanej ściany wbudowanej w mur ogrodzenia. W części środkowej krzyż.Górne ramiona krzyża nakryte dwuspadową dachówką. Wzdłuż alejki kwatery .W 2 grobach zbiorowych i 19 pojedynczych pochowano żołnierzy austriackich i rosyjskich (brak bliższych danych).
Stan zachowania średni - pomnik uszkodzony, brak nagrobków.Tak opisał kwaterę w książce "Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej/ Oktawian Duda .-Warszawa, 1995 s. 394 -5 Jan Kotyza w swoich wspomnieniach pisząc o wybuchu prochowni (1917) znajdującej się przy drodze z Bieńczyc do Mogiły(obecnie teren os. Szklane Domy)podaje, że ciała zabitych żołnierzy zgromadzono we wspólnym grobie na cmentarzu mogilskim, grób otoczono sztachetkami i murem od zewnętrznej strony cmentarza, a na filarach umieszczono austriackie czapki wojskowe. Potwierdza ta relację H. Łukasik w książce Twierdza Kraków"podając, że po wybuchu prochowni w Mogile w dniu 2 sierpnia 1917 zginęło 47 żołnierzy należących do 3 baterii rezerwowego pułku artylerii fortecznej i obsady magazynów artylerii. Ich szczątki złożono do siedmiu (!) trumien i pochowano ich na cmentarzu w Mogile.
Byłam w kwietniu 2008 na cmentarzu ogrodzenia brak, nie ma też czapki wojskowej.Jak widać na zdjęciu ( obok) element ozdobny wykonany jest z drewna - bardzo już zniszczony.
 Pochowani są tu też zakonnicy cystersów. Opaci są obecnie chowani w podziemiach kaplicy Pana Jezusa w Bazylice Mogilskiej.Pierwszych 14 opatów jest pochowanych w podziemiach kapitularza. Groby proboszczów Mogilskiej parafii: księdza Leopolda Siemińskiego - proboszcza parafii w latach 1878-1895 i księdza Wojciecha Siedleckiego(1849-1935) , który został proboszczem w 1895 roku. Z jego pogrzebu w 1935 roku zachowały się zdjęcia publikowane w albumach p. Gryczyńskiego. Urodził się 29.11.1849 w Kawęczynie. Studiował w Seminarium tarnowskim i tam przyjął święcenia kapłańskie. Był wikarym w Czerniawie, Niepołomicach, Rajczy i Wieliczce.
W 1895 pracował jako cenzor ksiąg religijnych i był komisarzem biskupim ss. Urszulanek.
W latach 1880-1881 był wikarym w kościele św. Krzyża w Krakowie. Cmentarz ten służył też mieszkańcom pobliskich Czyżyn. Pochowany tu został ks. Józef Zastawniak.(1893-1960). Był on administratorem parafii w Mogile. Przed wojną wybudował kościół w Czyżynach i został pierwszym proboszczem tamtejszej parafii. Po prawej stronie grób rodziny Cieślewiczów - dzierżawców majątku ziemskiego w Czyżynach. Pochowany tu jest tragicznie zmarły Kazimierz Hieronim Cieślewicz, który zginął w pierwszych dniach wojny, jego żona Izabella, tak dobrze wspominana przez mieszkańców Czyżyn, za pomoc w czasie wojny.
Znajduje się tu grób Adolfa Rusinka- patrząc na zdjęcie lotnika, który zginął tragicznie 30 czerwca 1956 w Poznaniu. A także powstańca styczniowego 1963 - Franciszka Trzeciaka, który żył 96 lat.
Na cmentarzu zachowały się też stare nagrobki. Pierwszy od lewej to nagrobek Karola Żabińskiego, który zmarł 9.IV. 1911 roku.Pochodził z Giebułtowa. Wraz z żoną Salomeą prowadził młyn klasztorny w Mogile. Drugi to grób Juli po pierwszym mężu Pendrackiej, po drugiej Żabińskiej. Zmarła 25.IV.1901 w wieku 67 lat. Była właścicielką młyna przyklasztornego.(zob. Młyny) W trzecim został pochowany Tomasz Pendracki. Był mężem Julii i młynarzem. Zmarł 19.I.1881 roku.Pomnik postawiła jego żona Julia, a wykonał go firma F.Hochstim ( zobaczyć możemy napis na dole nagrobka). W ostatnim są pochowane 2 osoby: Salomea Pendracka -pierwsza żona Tomasza, która zmarła 26.X.1866. Drugą osobą pochowaną w tym grobie jest ich syn Ksawery. Zmarł w wieku 25-30 lat.
  Major Jan Kotyza pseudonim"Wiktor" (1909-1991) Urodził się w Bieńczycach. Ukończył Wydział Prawa UJ. Jako podporucznik rezerwy WP w czasie okupacji został komendantem placówki ZWZ Mogiła( obejmowała gminy Mogiła, Ruszcza i Węgrzce), potem BCH na powiat Kraków, następnie dowódca baonu BCH "Pająk" w Mogile( był podzielony na 4 kompanie i liczył 360 żołnierzy). Batalion dokonał on szereg akcji bojowych w miejscowościach: Podłężę - napad na pociąg, Batowice - rozbrojenie patrolu niemieckiego, Sudoł - rozbrojenie Niemców, Skawina - rozbicie transportu więźniów wiezionych do Oświęcimia i wyswobodzenie majora jugosłowiańskiego, Dwory - rozbrojenie posterunku żandarmerii, Modlnica -rozbrojenie patrolu niemieckiego, Batowice - rozbrojenie Niemców z Arbaitsdienstu. Major AK BCH. Przed wojną był prezesem Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Męskiej w Bieńczycach. Po wojnie pracował jako radca prawny Kurii Metropolitalnej w Krakowie. Był wiceprezesem Małopolskiego Związku Żołnierzy BCH "S". Został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami i Orderem Pro Ecclesia et Pontificio. Zmarł w drodze do szpitala po zasłabnięciu na pogrzebie jednego ze swoich żołnierzy.
Bibliografia
- Nowohucka Encyklopedia Czytelników
- Czas zatrzymany 2t. 1 /A.Gryczyński Kraków 2008 s.50
- Nad ujściem Dłubni do Wisły/ Stanisław Pater Kraków 1989 ( z tej książki pochodzi skan zdjęcia j. Kotyzy)
- Szkoła początkowa w Mogile w latach1819-1860
/ Krzysztof Rosołek, Głos Tygodnik Nowohucki 2009 nr 4
- Moje Bieńczyce/Jan Kotyza W:Czas zatrzymany T.1 Kraków 2008 s.144-178
- Twierdza Kraków. Wokół krakowskiej twierdzy. Epizody, bohaterowie, ślady bitwy o Kraków 1914 cz.4/Henryk Łukasik .-Międzyzdroje, Kraków, 2009
>/ol>
|
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}